
Các tên Latin trên nhãn son dưỡng thật ra là tên khoa học của cây cho dầu: Cocos nucifera là dừa, Ricinus communis là thầu dầu, Butyrospermum parkii là bơ hạt mỡ (shea), Simmondsia chinensis là jojoba, Theobroma cacao là ca cao. Nắm khoảng mười tên phổ biến là đọc được gần hết phần dầu nền của một thỏi son sáp ong.
Phần dầu và bơ thường chiếm nhiều nhất trong thỏi son, nhiều hơn cả sáp. Hiểu từng loại góp gì giúp bạn chọn đúng thỏi: bóng hay lì, cứng hay mềm, hợp môi nứt hay hợp ngày thường.
Tên thành phần quốc tế cho dầu thực vật thường gồm ba phần. Ví dụ «Prunus amygdalus dulcis oil»: Prunus amygdalus dulcis là cây hạnh nhân ngọt, oil là dầu. Hay «Ricinus communis seed oil»: thầu dầu, hạt, dầu. Phần giữa cho biết dầu lấy từ đâu: seed là hạt, fruit là quả, kernel là nhân, nut là hạt có vỏ cứng. Phần cuối là dạng: oil là dầu lỏng, butter là bơ đặc ở nhiệt độ phòng, wax là sáp.
Biết mẫu này rồi, gặp tên lạ bạn có thể tra từng chữ đầu là ra cây gì.
| Tên trên nhãn | Tên thường gọi | Góp gì cho thỏi son |
|---|---|---|
| Cocos nucifera oil | Dầu dừa | Trơn, tan nhanh trên môi, đông lại khi trời lạnh |
| Ricinus communis seed oil | Dầu thầu dầu | Bóng, đặc, bám lâu trên môi |
| Butyrospermum parkii butter (hoặc Vitellaria paradoxa) | Bơ hạt mỡ, bơ shea | Đặc, êm, cảm giác dày dưỡng |
| Theobroma cacao seed butter | Bơ ca cao | Làm thỏi chắc, mùi sô cô la nhẹ |
| Simmondsia chinensis seed oil | Dầu jojoba | Nhẹ, ít nhờn, bền với ôi dầu |
| Prunus amygdalus dulcis oil | Dầu hạnh nhân ngọt | Mềm, trơn, ít mùi |
| Olea europaea fruit oil | Dầu ô liu | Mềm, giàu dưỡng, mùi rõ hơn |
| Helianthus annuus seed oil | Dầu hướng dương | Nhẹ, dễ thấm, ôi nhanh hơn nếu không chống ôi |
| Persea gratissima oil | Dầu bơ (quả bơ) | Đậm, dày, hợp môi rất khô |
| Caprylic/capric triglyceride | Dầu tinh chế từ dầu dừa, cọ | Trong, ít mùi, giúp son tán đều |
Sáp ong (cera alba, cera flava, beeswax) là bộ khung giữ thỏi son đứng thẳng và tạo lớp phủ giữ ẩm. Nhưng cảm giác trên môi phần lớn đến từ dầu và bơ đi kèm:
Vị trí trong danh sách nói lên lượng: chất nào đứng trước thì nhiều hơn. Hai thỏi cùng có «dầu dừa» nhưng một thỏi để ở đầu, một thỏi để gần cuối, cảm giác sẽ khác hẳn. Muốn đọc kỹ quy tắc này, xem các bài trong chuyên mục đọc nhãn thành phần.
Cùng là bơ shea, có nhãn ghi Butyrospermum parkii, có nhãn ghi Vitellaria paradoxa. Đây là tên cũ và tên mới của cùng một loài cây, không phải hai nguyên liệu khác nhau.
Paraffinum liquidum, mineral oil, petrolatum là dầu và sáp khoáng, tinh chế từ dầu mỏ. Chúng cũng khoá ẩm, nhưng không phải dầu cây. Ai muốn son chỉ có sáp ong và dầu thực vật thì đọc kỹ để nhận ra.
Hydrogenated castor oil hay hydrogenated vegetable oil là dầu đã được làm cứng lại, giúp thỏi son chắc hơn. Đây là dầu thực vật đã qua xử lý, cảm giác khác dầu nguyên bản.
Người dị ứng một loại hạt nào đó, như hạnh nhân, nên tìm tên Latin của loại hạt ấy trên nhãn: Prunus amygdalus dulcis là hạnh nhân, Butyrospermum parkii là hạt mỡ, Macadamia ternifolia là mắc ca. Dầu đã tinh chế kỹ thường ít gây phản ứng hơn hạt nguyên, nhưng không nên tự đánh cược; hỏi bác sĩ nếu từng bị dị ứng nặng.
Với bất kỳ thỏi son mới nào, nhất là khi có loại dầu bạn chưa dùng bao giờ, hãy thử trên vùng da nhỏ ở cổ tay hay viền môi trước, chờ một ngày. Môi sưng, ngứa, rát thì ngừng dùng. Môi khô nứt kéo dài dù đã đổi nhiều loại son thì nên hỏi bác sĩ da liễu.
Đọc được nhãn rồi, nhiều người thấy son dưỡng tốt hoá ra chỉ cần vài thứ: sáp ong vàng, một hai loại dầu, có khi thêm chút bơ. Son sáp ong làm tại trại hiện chưa bán online, ai muốn hỏi thành phần cụ thể có thể nhắn qua ongquy.com. Còn để dưỡng môi đơn giản tại nhà, một lớp mật ong mỏng đắp vài phút trước khi thoa son là cách nhiều người dùng; chọn mật thật, như mật ong dú của trại trên shopongdu.com, cất ngăn mát và múc bằng muỗng khô.
Là dầu thầu dầu. Dầu này đặc, bóng, bám lâu nên rất hay có trong son dưỡng và son bóng. Đứng ở vị trí cao thì thỏi son sẽ bóng rõ.
Giống nhau, đều là bơ hạt mỡ. Có nhãn ghi tên mới Vitellaria paradoxa, cũng là cùng một nguyên liệu.
Đây là dầu đã tinh chế, thường làm từ dầu dừa hoặc dầu cọ, trong và ít mùi. Cảm giác nhẹ hơn dầu dừa nguyên chất và không đông khi trời lạnh.
Không hẳn kém, dầu khoáng cũng khoá ẩm tốt. Khác nhau ở nguồn gốc và cảm giác. Ai muốn son chỉ từ cây và sáp ong thì chọn loại không có paraffinum liquidum, petrolatum.
Không nhất thiết. Danh sách dài không có nghĩa là dưỡng hơn. Một thỏi chỉ sáp ong và hai loại dầu hợp lý có thể dùng rất êm, lại ít chất để da phản ứng.
Nhóm nuôi ong và biên tập của Trại Ong Dú OngDu.com — trại nuôi ong dú thật cách trung tâm TP.HCM khoảng 40km, mở tour cho khách tự tay mở thùng và thu mật. Bài viết dựa trên việc làm hằng ngày ở trại và những lỗi người mới hay g…
Xem trang tác giả →
Ký hiệu hũ mở nắp 12M là PAO: số tháng nên dùng hết sau khi mở nắp lần đầu. Nó khác hạn sử dụng in trên vỏ; hạn nào đến trước thì theo hạn đó.
Fragrance hay parfum trên nhãn son dưỡng là hương liệu gộp nhiều chất dưới một chữ. Da nhạy cảm nên dò thêm linalool, limonene, citral và chọn bản khô
Balm, son sáp ong ít cần chất bảo quản vì không có nước, chỉ cần chống ôi dầu như tocopherol. Kem có aqua thì phải có bảo quản như phenoxyethanol, par
Mel trên nhãn là mật ong thật, honey extract là dịch chiết đã pha, còn mùi mật có khi chỉ từ parfum. Vị trí của mel trong danh sách cho biết nhiều hay
Chữ 100% tự nhiên trên nhãn chưa đủ để tin vì không có chuẩn bắt buộc. Hãy kiểm lại bằng danh sách thành phần: chất bảo quản, tạo nhũ, hương liệu, màu
Thứ tự thành phần cho biết chất nào nhiều, chất nào ít: từ khoảng 1% trở lên xếp giảm dần, dưới mốc đó xếp tự do. Chia nhãn ba đoạn là đọc ra ngay.
Sáp, mật và keo của ong dú đã có mặt trong son dưỡng, kem và xà phòng thủ công. Trang này giải thích từng thứ có gì, dùng thế nào cho đúng, tự làm ở nhà ra sao cho an toàn, và đọc nhãn để biết món nào thật sự có ong.