
Muốn tự làm son dưỡng sáp ong tại nhà, hãy bắt đầu bằng tỉ lệ một phần sáp ong, một phần bơ hạt, hai phần dầu thực vật, tính theo khối lượng chứ không theo thể tích. Đun cách thuỷ cho tan, khuấy đều, rót vào khuôn khi hỗn hợp còn lỏng và để nguội tự nhiên. Chỉ vậy là có một mẻ son trơn, bám môi vừa phải; phần còn lại là những chi tiết nhỏ quyết định thỏi son mượt hay lợn cợn.
Ba thành phần trong thỏi son chia nhau ba việc. Sáp ong giữ dáng cho thỏi son và tạo một lớp màng mỏng trên môi. Dầu thực vật làm son mềm, dễ lướt. Bơ hạt như bơ hạt mỡ (shea) hay bơ ca cao đứng giữa hai thứ: đặc ở nhiệt độ phòng, tan khi chạm hơi ấm của môi, cho cảm giác béo mà không trơn tuột.
Đổi tỉ lệ là đổi tính cách của thỏi son. Thêm sáp thì son cứng, bền hơn khi trời nóng nhưng kéo môi hơn. Thêm dầu thì son mềm, bóng nhưng dễ gãy khi để trong túi quần. Bảng dưới là mấy mốc hay dùng, mẻ đầu cứ theo dòng đầu tiên rồi chỉnh dần.
| Tỉ lệ sáp : bơ : dầu | Cảm giác trên môi | Hợp với |
|---|---|---|
| 1 : 1 : 2 | Mềm vừa, trơn, giữ ẩm lâu | Thỏi son dùng hằng ngày |
| 1 : 1 : 1 | Cứng hơn, ít bóng | Mùa nóng, người hay để son trong cốp xe |
| 1 : 0 : 2 | Khá chắc, hơi khô tay | Người không có sẵn bơ hạt |
| 1 : 1 : 3 | Mềm, gần như sáp lỏng | Đựng hũ nhỏ, chấm bằng đầu ngón tay |
Sáp ong nặng nhẹ khác dầu, nên một muỗng sáp bào và một muỗng dầu không hề bằng nhau. Một chiếc cân điện tử nhà bếp chia vạch nhỏ giúp mẻ nào ra cũng giống mẻ nào. Ghi lại số gam của từng thứ vào sổ, lần sau muốn cứng hơn hay mềm hơn chỉ cần chỉnh một con số.
Làm son thì nhanh, nhưng sáp nguội cũng nhanh, nên mọi thứ phải nằm sẵn trên bàn trước khi đun. Cần chuẩn bị:
Dụng cụ dính sáp rất khó rửa sạch để quay lại nấu ăn, nên nhiều nhà để riêng một bộ cho việc làm mỹ phẩm. Cách làm sạch và khô hũ trước khi rót được bàn kỹ trong chuyên mục Tự làm tại nhà.
Muỗng lạnh cho biết thỏi son sẽ ra sao mà không phải đợi cả mẻ nguội. Quá cứng, kéo môi thì thêm một chút dầu, khuấy, thử lại. Quá mềm, nhão thì bào thêm ít sáp. Mỗi lần chỉnh chỉ thêm một lượng nhỏ, vì chỉ vài gam sáp đã đổi hẳn độ cứng.
Sáp ong nóng chảy trông hiền như mật, nhưng nóng hơn nước sôi khi để lâu trên lửa và bám chặt vào da. Mấy điều nên giữ:
Sáp ong, bơ hạt và dầu đều là những thứ quen thuộc, nhưng da mỗi người phản ứng một kiểu. Trước khi tô son lên môi, quẹt một lớp mỏng lên cổ tay trong hoặc vùng da sau tai, để nguyên một ngày. Nếu thấy ngứa, đỏ, nổi mẩn hay rát thì dừng lại, rửa sạch và không dùng mẻ đó.
Người có môi đang viêm, nứt chảy máu kéo dài, hoặc đang mang thai nên hỏi bác sĩ trước khi dùng sản phẩm tự làm, nhất là khi định thêm tinh dầu. Son làm cho trẻ nhỏ thì giữ thật đơn giản, không mùi, không tinh dầu. Thỏi son tự làm là đồ dưỡng giữ ẩm, không thay cho việc thăm khám khi môi có vấn đề.
Thường do bơ hạt mỡ nguội quá chậm và kết tinh thành hạt. Lần sau, khi rót xong, cho ống son vào ngăn mát chừng mười lăm phút để đông nhanh. Mẻ đã lợn cợn thì đun chảy lại, rót lại là xong.
Son co lại khi nguội nên mặt thỏi hay lõm. Rót đợt hai một chút sáp lỏng lên trên, hoặc hơ nhẹ mặt son bằng máy sấy tóc để láng lại.
Dầu quá nhiều so với sáp, hoặc cất ở nơi nóng. Đun lại, bào thêm sáp, và chuyển chỗ cất sang nơi mát, tránh nắng.
Thỏi son tốt bắt đầu từ cục sáp sạch. Sáp ong thật có mùi thơm dịu như mật và phấn hoa, nặn trong tay một lúc thì dẻo ra, còn sáp pha parafin thường trắng đục, không mùi, bẻ giòn. Sáp ong dú lẫn nhiều keo, sẫm màu và mùi nhựa cây rõ hơn sáp ong mật, khi làm son cho ra kết cấu dẻo dính hơn; người mới làm lần đầu thường dễ tay hơn với sáp đã lọc kỹ. Sự khác nhau giữa các loại sáp có ở chuyên mục Sáp ong trong mỹ phẩm.
Trại Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh có sáp ong dú từ chính các đàn đang nuôi, nhưng son và sáp chưa bán trên mạng. Muốn hỏi sáp để tự làm hay hỏi về son của trại, cứ nhắn qua ongquy.com, người nuôi sẽ trả lời về loại sáp đang có. Còn nếu định làm thêm mặt nạ hay cần mật ong dú để dùng trong nhà, mật của trại có sẵn tại shopongdu.com; mật ong dú chua thanh, nhiều nước nên mua về nhớ cất ngăn mát.
Mật ong tan trong nước còn sáp và dầu thì không, nên mật thường tách thành giọt và lắng xuống đáy thỏi son. Mật ong dú lại nhiều nước, càng dễ tách và làm son nhanh hỏng. Muốn dùng mật cho môi, tốt hơn là thoa riêng một lớp mỏng rồi lau đi, sau đó mới tô son.
Bỏ bơ hạt và dùng tỉ lệ một phần sáp, hai phần dầu. Son sẽ chắc hơn và ít béo hơn một chút, nhưng vẫn giữ ẩm tốt. Có thể giảm dần sáp nếu thấy kéo môi.
Lò vi sóng làm sáp nóng không đều, dễ có điểm quá nóng, còn nồi cơm điện khó kiểm soát và khó rửa. Đun cách thuỷ trên bếp lửa nhỏ vẫn là cách dễ trông chừng và an toàn nhất cho người làm tại nhà.
Môi là vùng da mỏng, một số tinh dầu như bạc hà, quế, cam chanh có thể gây rát hoặc nhạy nắng. Mẻ đầu nên làm không mùi; sáp ong thật đã có mùi thơm nhẹ. Nếu muốn thêm, chỉ dùng rất ít và vẫn thử trên vùng da nhỏ trước.
Vì không có nước, son sáp ong thường bền hơn kem dưỡng, nhưng dầu bên trong vẫn có thể ôi. Ghi ngày làm lên nắp, cất nơi mát, và bỏ đi khi thấy mùi dầu cũ, đổi màu hay có đốm lạ.
Nhóm nuôi ong và biên tập của Trại Ong Dú OngDu.com — trại nuôi ong dú thật cách trung tâm TP.HCM khoảng 40km, mở tour cho khách tự tay mở thùng và thu mật. Bài viết dựa trên việc làm hằng ngày ở trại và những lỗi người mới hay g…
Xem trang tác giả →
Tẩy da chết môi bằng mật ong và đường: trộn đường mịn với chút mật, xoa nhẹ 30 giây, lau khăn ấm, khoá ẩm bằng son sáp ong; chỉ 1–2 lần mỗi tuần.
Son sáp ong tự làm bị cứng là thừa sáp, mềm nhão là thiếu sáp, lợn cợn hạt là do bơ nguội chậm. Nấu cách thuỷ lại, chỉnh tỉ lệ và làm nguội đúng cách.
Ủ tóc bằng mật ong tại nhà: pha 1 phần mật với 2 phần dầu, chỉ bôi thân và ngọn tóc, ủ 15–20 phút rồi gội nước ấm. Đây là cách pha cho từng kiểu tóc.
Tự làm nước hoa khô từ sáp ong: đun 1 phần sáp với 1 phần dầu nền, thêm vài giọt tinh dầu rồi rót hũ. Mùi dịu, sát da, nhớ thử vùng da nhỏ trước.
Mặt nạ mật ong yến mạch êm khi bột xay mịn, rây kỹ, trộn khoảng hai thìa bột một thìa mật, đắp mười đến mười lăm phút; luôn thử trên vùng da nhỏ trước
Giữ sạch dụng cụ làm mỹ phẩm tại nhà gồm rửa xà phòng nước nóng, trụng sôi hoặc lau cồn 70 độ, rồi để khô hẳn; một giọt nước sót trong hũ là thứ làm h
Sáp, mật và keo của ong dú đã có mặt trong son dưỡng, kem và xà phòng thủ công. Trang này giải thích từng thứ có gì, dùng thế nào cho đúng, tự làm ở nhà ra sao cho an toàn, và đọc nhãn để biết món nào thật sự có ong.