
Lần đầu tự làm son sáp ong, cần đúng ba nhóm đồ: nguyên liệu (sáp ong sạch, một loại dầu thực vật, bơ hạt nếu có, vài giọt vitamin E), dụng cụ đun (cân điện tử, cốc chịu nhiệt, nồi cách thuỷ, que khuấy) và vỏ đựng (ống son hoặc hũ thiếc nhỏ). Sáp nên hỏi thẳng nơi nuôi ong để biết nguồn gốc, dầu thì mua chai nhỏ còn mới. Danh sách dưới đây chia rõ món nào bắt buộc, món nào có thể chờ.
Người mới hay mua quá nhiều thứ một lúc, rồi để dành tinh dầu, màu, khuôn đẹp mà mẻ đầu chưa dùng tới. Bảng dưới chia ba mức, cứ mua cột bắt buộc trước là đủ ra mấy thỏi son đầu tiên.
| Món | Mức cần | Ghi chú khi chọn |
|---|---|---|
| Sáp ong đã lọc | Bắt buộc | Dạng hạt hoặc bánh nhỏ, bào được; hỏi rõ nguồn |
| Dầu thực vật | Bắt buộc | Dầu dừa, ô liu, hạnh nhân ngọt, hướng dương; chai nhỏ, mới mở |
| Cân điện tử nhà bếp | Bắt buộc | Chia vạch nhỏ, có nút trừ bì |
| Cốc thuỷ tinh chịu nhiệt hoặc ca inox có mỏ | Bắt buộc | Mỏ rót giúp rót vào ống son không tràn |
| Nồi nhỏ để đun cách thuỷ | Bắt buộc | Rộng hơn cốc, đáy phẳng |
| Ống son rỗng hoặc hũ thiếc nhỏ | Bắt buộc | Có nắp kín; hũ dễ rót hơn ống cho người mới |
| Bơ hạt mỡ, bơ ca cao | Nên có | Loại dùng cho da, mùi nhẹ |
| Vitamin E dạng dầu | Nên có | Giúp dầu chậm ôi |
| Cồn 70 độ, khăn giấy | Nên có | Lau dụng cụ, bề mặt trước khi làm |
| Tinh dầu, màu tự nhiên | Để sau | Dễ gây kích ứng môi; thêm khi đã quen |
Sáp quyết định mùi, màu và độ an toàn của thỏi son. Trên chợ mạng có đủ loại, từ sáp thật đến sáp trộn parafin cho rẻ và trắng đẹp. Vài cách nhận ra tại nhà:
Ong dú không làm bánh sáp lục giác như ong mật, mà xây tổ bằng hỗn hợp sáp và nhựa cây. Vì vậy sáp ong dú sẫm hơn, lẫn nhiều keo, mùi nhựa cây rõ, khi đun cho kết cấu dẻo dính hơn. Nó hợp với sáp dưỡng gót chân, sáp dưỡng tay; làm son môi thì cần lọc kỹ và quen tay hơn. Người mới có thể bắt đầu bằng sáp đã lọc sạch, rồi thử sáp ong dú ở mẻ sau. Các khác biệt chi tiết có trong chuyên mục Sáp ong trong mỹ phẩm.
Không cần dầu đắt tiền. Điều quan trọng là dầu còn mới, chưa có mùi cũ, và dành riêng cho việc làm mỹ phẩm chứ không phải chai dầu đang dùng xào nấu.
Ống son nhựa đẹp và gọn, nhưng miệng nhỏ, rót khó, dễ tràn. Hũ thiếc hay hũ thuỷ tinh miệng rộng dễ rót hơn nhiều cho mẻ đầu. Thêm vài thứ nhỏ làm việc trơn tru:
Cách rửa, làm khô từng món trước khi dùng và các công thức son, sáp cụ thể nằm trong chuyên mục Tự làm tại nhà.
Nguyên liệu tốt vẫn có thể không hợp với da một người cụ thể. Mẻ son đầu tiên, quẹt thử lên cổ tay trong hoặc sau tai, chờ một ngày; ngứa, đỏ, rát thì không dùng. Người có môi hay da đang có vấn đề, hoặc đang mang thai, nên hỏi bác sĩ trước khi dùng đồ tự làm, nhất là khi muốn thêm tinh dầu.
Cách chắc nhất để biết sáp từ đâu là hỏi thẳng người nuôi. Trại Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh nuôi ong dú trong các thùng gỗ, sáp có được sau mỗi lần chia mật. Son và sáp của trại chưa bán trên mạng; ai cần sáp để tự làm, hoặc muốn hỏi về son làm từ sáp của trại, cứ nhắn qua ongquy.com để được trả lời loại đang có và cách dùng.
Nếu định làm thêm mặt nạ hay đơn giản cần mật cho cả nhà, mật ong dú của trại có tại shopongdu.com. Mật ong dú chua thanh, loãng, nhiều nước, nên nhận về cất ngăn mát và dùng thìa khô. Mật không cho vào son được vì sẽ tách nước, nhưng là nguyên liệu chính cho các mặt nạ tự làm.
Mẻ đầu chỉ nên làm vài thỏi để thử tỉ lệ, nên một lượng sáp nhỏ là đủ. Mua ít, làm xong thấy hợp thì mua thêm, đỡ phí khi sáp để lâu bám bụi hoặc khi muốn đổi loại sáp khác.
Không nên. Nến bán ngoài thường là parafin hoặc sáp pha, có thể kèm hương liệu và màu không dành cho da. Son môi là thứ dễ nuốt phải một ít, nên cần sáp ong rõ nguồn.
Sáp vàng tự nhiên giữ mùi thơm nhẹ và ít qua xử lý, nhiều người thích dùng. Sáp trắng đã qua tẩy màu, mùi trung tính hơn. Mẻ đầu dùng sáp vàng đã lọc là dễ tìm và dễ nhận ra hàng thật hơn.
Được nhưng kém chính xác, vì sáp bào xốp và dầu nặng nhẹ khác nhau. Nếu đong muỗng, hãy ghi lại cách đong để lần sau làm giống, và dùng muỗng lạnh thử độ cứng trước khi rót.
Son và sáp dưỡng không có nước nên thường không cần chất bảo quản. Vài giọt vitamin E giúp dầu chậm ôi là đủ cho người làm ở nhà. Chỉ những công thức có nước mới cần bảo quản, và chúng không hợp cho mẻ đầu.
Nhóm nuôi ong và biên tập của Trại Ong Dú OngDu.com — trại nuôi ong dú thật cách trung tâm TP.HCM khoảng 40km, mở tour cho khách tự tay mở thùng và thu mật. Bài viết dựa trên việc làm hằng ngày ở trại và những lỗi người mới hay g…
Xem trang tác giả →
Tẩy da chết môi bằng mật ong và đường: trộn đường mịn với chút mật, xoa nhẹ 30 giây, lau khăn ấm, khoá ẩm bằng son sáp ong; chỉ 1–2 lần mỗi tuần.
Son sáp ong tự làm bị cứng là thừa sáp, mềm nhão là thiếu sáp, lợn cợn hạt là do bơ nguội chậm. Nấu cách thuỷ lại, chỉnh tỉ lệ và làm nguội đúng cách.
Ủ tóc bằng mật ong tại nhà: pha 1 phần mật với 2 phần dầu, chỉ bôi thân và ngọn tóc, ủ 15–20 phút rồi gội nước ấm. Đây là cách pha cho từng kiểu tóc.
Tự làm nước hoa khô từ sáp ong: đun 1 phần sáp với 1 phần dầu nền, thêm vài giọt tinh dầu rồi rót hũ. Mùi dịu, sát da, nhớ thử vùng da nhỏ trước.
Mặt nạ mật ong yến mạch êm khi bột xay mịn, rây kỹ, trộn khoảng hai thìa bột một thìa mật, đắp mười đến mười lăm phút; luôn thử trên vùng da nhỏ trước
Giữ sạch dụng cụ làm mỹ phẩm tại nhà gồm rửa xà phòng nước nóng, trụng sôi hoặc lau cồn 70 độ, rồi để khô hẳn; một giọt nước sót trong hũ là thứ làm h
Sáp, mật và keo của ong dú đã có mặt trong son dưỡng, kem và xà phòng thủ công. Trang này giải thích từng thứ có gì, dùng thế nào cho đúng, tự làm ở nhà ra sao cho an toàn, và đọc nhãn để biết món nào thật sự có ong.