
Vừa thoa kem, son hay serum có keo ong mà da ngứa, đỏ, nổi mẩn thì việc đầu tiên là ngưng dùng sản phẩm đó và rửa sạch vùng da bằng nước mát. Phần lớn trường hợp là viêm da tiếp xúc nhẹ, tự lui trong vài ngày khi không còn tiếp xúc. Nhưng nếu sưng môi, sưng mặt, khó thở hay choáng váng thì phải đi cấp cứu ngay, không chờ.
Keo ong là nhựa cây được ong gom về tổ, trộn với sáp. Trong nhựa có những hợp chất thơm mà làn da một số người nhận diện là «lạ» và phản ứng lại. Cơ chế này giống dị ứng với nhựa thông, với một số loại nước hoa, nên người đã từng nhạy với mấy thứ đó dễ gặp chuyện với keo ong hơn.
Điều khiến nhiều người bất ngờ là dị ứng tiếp xúc thường không đến ở lần đầu. Có người dùng một thỏi son keo ong cả tháng không sao, rồi một sáng thấy môi sưng ngứa. Cơ thể cần thời gian để «học» cách phản ứng, sau đó chỉ cần chạm lại là bùng lên. Vì vậy câu «dùng lâu rồi có sao đâu» không loại trừ được dị ứng.
Không phải cảm giác lạ nào cũng là dị ứng. Bảng dưới giúp phân biệt sơ bộ, còn chẩn đoán chính xác vẫn là việc của bác sĩ.
| Biểu hiện | Thường là gì | Nên làm gì |
|---|---|---|
| Châm chích nhẹ vài phút rồi hết, da không đỏ | Kích ứng thoáng qua, hay gặp khi sản phẩm có cồn | Theo dõi, nếu lặp lại mỗi lần dùng thì đổi sản phẩm |
| Ngứa, đỏ, nổi mẩn đúng chỗ bôi, xuất hiện sau vài giờ tới một hai ngày | Viêm da tiếp xúc, rất có thể do dị ứng | Ngưng hẳn, rửa sạch, theo dõi, đi khám nếu không đỡ |
| Phồng nước nhỏ, rỉ dịch, da dày sần lên | Phản ứng mạnh hơn | Đi khám da liễu |
| Môi bong, nứt, ngứa sau khi dùng son keo ong | Viêm môi tiếp xúc | Ngưng son, đi khám nếu kéo dài |
| Sưng mặt, môi, lưỡi, khó thở, nổi mề đay khắp người, chóng mặt | Phản ứng toàn thân, nguy hiểm | Gọi cấp cứu ngay |
Mang theo sản phẩm đã dùng hoặc chụp lại bảng thành phần. Bác sĩ có thể đề nghị thử áp bì để biết chắc da phản ứng với chất nào, từ đó tránh được cả những sản phẩm khác chứa cùng thành phần.
Người đã dị ứng với keo ong nên coi đó là điều cần nhớ lâu dài. Một vài việc nên làm:
Dị ứng keo ong không đồng nghĩa với dị ứng mật ong. Hai thứ khác nhau về bản chất, nhiều người nhạy với keo vẫn ăn mật bình thường. Tuy vậy, ai đã từng phản ứng mạnh với sản phẩm từ ong thì hỏi bác sĩ trước khi dùng tiếp bất cứ món nào từ ong, kể cả đắp mật lên da.
Người da nhạy vẫn có thể tìm niềm vui với sản phẩm từ ong, chỉ cần chọn món đơn giản, ít thành phần, biết rõ nguồn. Mật ong là một ví dụ: chỉ một thành phần, dễ thử trên vùng da nhỏ, rửa đi dễ dàng. Mật ong dú có vị chua thanh, nhiều nước, giữ ngăn mát là dùng được lâu. Nếu muốn mua mật từ trại nuôi, có thể xem tại shopongdu.com, nhớ thử trên da trước khi đắp mặt.
Các bài khác về keo ong, cách dùng chừng mực và những điều nên tránh, xem thêm ở chuyên mục Keo ong và chăm sóc.
Với phản ứng nhẹ, khi đã ngưng hẳn sản phẩm, da thường dịu dần sau vài ngày. Nếu không đỡ, lan rộng hoặc phồng nước thì nên đi khám da liễu thay vì tự chờ.
Rất có thể. Dị ứng tiếp xúc thường xuất hiện sau một thời gian dùng, không nhất thiết ở lần đầu. Ngưng son và theo dõi, kéo dài thì đi khám.
Nhiều người vẫn ăn mật bình thường vì hai thứ khác nhau. Nhưng nếu từng phản ứng mạnh với sản phẩm từ ong, hãy hỏi bác sĩ trước cho chắc.
Nên hỏi dược sĩ hoặc bác sĩ trước khi dùng bất kỳ loại thuốc bôi nào, nhất là trên mặt. Trong lúc chờ, rửa nước mát và chườm mát là đủ an toàn.
Bác sĩ da liễu có thể làm thử áp bì để xác định. Mang theo sản phẩm hoặc ảnh bảng thành phần khi đi khám sẽ giúp bác sĩ khoanh vùng nhanh hơn.
Nhóm nuôi ong và biên tập của Trại Ong Dú OngDu.com — trại nuôi ong dú thật cách trung tâm TP.HCM khoảng 40km, mở tour cho khách tự tay mở thùng và thu mật. Bài viết dựa trên việc làm hằng ngày ở trại và những lỗi người mới hay g…
Xem trang tác giả →
Keo ong dú khác keo ong mật ở chỗ ong dú trộn nhựa cây với nhiều sáp để xây tổ, nên keo dẻo, sẫm, mùi nhựa đậm. Trại lấy keo ra sao và dùng cho da cần
Dầu gội, dầu xả có keo ong chủ yếu cho gội sạch, mùi nhựa cây ấm và cảm giác da đầu dễ chịu nếu hợp. Đừng tin hứa hết gàu, mọc tóc; cách đọc nhãn và t
Dùng ngoài da, keo ong chiết bằng glycerin hoặc dầu thường êm hơn keo ngâm cồn, ít rát và ít khô. Cách đọc dung môi trên nhãn và thử trên vùng da nhỏ
Sản phẩm keo ong nên cất nơi mát, tối, khô, đóng chặt nắp, dùng theo hạn sau khi mở. Mùi ôi, tách lớp, mốc hay đổi màu là lúc bỏ; mẹo giữ lâu từng loạ
Keo ong trong kem đánh răng và nước súc miệng chỉ là thành phần hỗ trợ cho cảm giác sạch miệng, không thay fluor; người dị ứng keo ong và trẻ nhỏ cần
Mùi hăng hắc như nhựa thông, gỗ ở mỹ phẩm có keo ong phần lớn là bình thường vì keo là nhựa cây; mùi chua, ôi dầu, mốc hay đổi khác lúc mới mở mới là
Sáp, mật và keo của ong dú đã có mặt trong son dưỡng, kem và xà phòng thủ công. Trang này giải thích từng thứ có gì, dùng thế nào cho đúng, tự làm ở nhà ra sao cho an toàn, và đọc nhãn để biết món nào thật sự có ong.