
Thử dị ứng mỹ phẩm từ ong rất đơn giản: chấm một ít sản phẩm lên vùng da nhỏ, kín, như mặt trong cẳng tay hoặc sau tai, để nguyên và theo dõi 24–48 giờ. Người da nhạy cảm thì nên thử lặp lại vài ngày, rồi thử tiếp một mảng nhỏ ở mặt trước khi dùng cả mặt. Đỏ, ngứa, mẩn, rát là dấu hiệu dừng.
Sáp ong, mật ong, keo ong đều là thứ tự nhiên, nhưng cơ thể mỗi người phản ứng khác nhau. Người từng dị ứng phấn hoa, dị ứng với vết đốt của ong mật, hay đã có lần nổi mẩn vì mỹ phẩm, thì khả năng phản ứng với đồ từ ong cao hơn người khác. Ngoài ra, một thỏi son sáp ong còn có dầu nền, tinh dầu, hương liệu, màu; phản ứng có thể đến từ bất kỳ thành phần nào trong đó, không riêng gì sáp.
Trong ba thứ từ ong, keo ong là chất được ghi nhận gây dị ứng tiếp xúc nhiều hơn cả. Sáp ong và mật ong thường hiền hơn, nhưng «thường» không có nghĩa là «luôn luôn». Bước thử mất vài ngày, đổi lại tránh được một khuôn mặt sưng đỏ cả tuần.
Da ở đây mỏng, ít bị chà xát, dễ quan sát. Đây là chỗ thử đầu tiên phù hợp cho kem, sáp dưỡng, son.
Da sau tai gần với da mặt hơn, lại khuất, có phản ứng cũng không ai thấy. Phù hợp để thử mật ong đắp mặt hoặc kem dưỡng mặt.
Đây là bước thứ hai, sau khi cẳng tay hoặc sau tai không có vấn đề gì. Da mặt nhạy hơn da tay, nên thử thêm một lần ở đây trước khi thoa cả mặt.
Son thử ở cẳng tay xong, chấm tiếp một chút lên một góc môi, theo dõi qua một ngày. Môi là vùng dễ phản ứng nhất với tinh dầu bạc hà, quế.
| Sản phẩm | Chỗ thử | Thời gian | Lưu ý riêng |
|---|---|---|---|
| Son dưỡng sáp ong | Cẳng tay, rồi góc môi | 24–48 giờ | Để ý son có tinh dầu |
| Kem dưỡng có sáp ong | Sau tai, rồi góc hàm | 24–48 giờ | Đọc cả thành phần khác |
| Kem, serum có keo ong | Cẳng tay, lặp lại vài ngày | Đến một tuần | Thử kỹ nhất |
| Sáp dưỡng tay, gót chân | Mu bàn tay | 24 giờ | Tránh vùng da nứt chảy máu |
| Mật ong đắp mặt | Sau tai | 15 phút, theo dõi đến hôm sau | Dùng mật thật, không trộn |
Ngưng dùng ngay và rửa sạch vùng thử nếu thấy:
Chụp ảnh vùng da và nhãn sản phẩm để khi cần, bác sĩ xem được. Nếu môi sưng, mẩn lan rộng ra ngoài vùng thử, mắt sưng, khó thở hoặc chóng mặt, đây là tình huống cần đi khám ngay, không chờ. Người có bệnh da, đang dùng thuốc bôi, hoặc đang mang thai nên hỏi bác sĩ trước cả khi bắt đầu thử.
Một thoáng hồng nhẹ vài phút sau khi chấm, rồi tự hết, thường chỉ là do xoa. Phản ứng dị ứng thật thường đến muộn hơn và kéo dài hơn. Thấy nghi thì cứ dừng; đổi sản phẩm khác dễ hơn nhiều so với chữa một lớp da đang kích ứng.
Thử da tiết kiệm công hơn nếu loại sớm những món rủi ro. Trên nhãn, sáp ong thường ghi là beeswax, cera alba hoặc cera flava; mật ong là mel hoặc honey; keo ong là propolis. Thấy propolis đứng gần đầu danh sách, hoặc thấy nhiều tinh dầu, hương liệu, thì người da nhạy cảm nên cân nhắc. Chuyên mục Đọc nhãn thành phần có hướng dẫn chi tiết cách nhìn nhanh.
Với người da nhạy cảm, càng ít thành phần càng dễ biết mình hợp hay không. Một hũ mật ong nguyên chất là món đơn giản nhất để bắt đầu: chỉ có mật, không chất bảo quản, không hương. Mật ong dú vị chua thanh, loãng, nhiều nước, cần cất ngăn mát. Trại Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh nuôi ong dú, loài ong nhỏ không có ngòi đốt, trong thùng gỗ kín; mật của trại có tại shopongdu.com.
Son sáp ong của trại chưa bán qua mạng. Ai cần son không mùi để thử cho da nhạy cảm có thể hỏi thẳng trại qua ongquy.com, xin danh sách thành phần đầy đủ trước khi nhận.
Với đa số người, theo dõi 24–48 giờ là đủ cho son, kem, sáp. Người da nhạy cảm hoặc sản phẩm có keo ong thì nên thử lặp lại vài ngày đến một tuần. Mật ong đắp mặt chỉ cần để 15 phút rồi theo dõi đến hôm sau.
Nên thử thêm. Da mặt mỏng và nhạy hơn da tay, nên một mảng nhỏ ở góc hàm hoặc sau tai là bước kiểm tra thứ hai. Mất thêm hai ngày nhưng an tâm hơn nhiều.
Dị ứng với vết đốt của ong mật khác với dị ứng tiếp xúc trên da, nhưng người có cơ địa dị ứng nên thận trọng hơn. Hãy hỏi bác sĩ trước, nếu được đồng ý thì thử kỹ theo từng bước.
Nên thử lại khi đổi lô mới, khi người làm đổi công thức, hoặc khi da thay đổi như lúc mang thai, sau khi dùng thuốc bôi. Da có thể phản ứng với món từng quen.
Rửa sạch vùng thử bằng nước mát và ngưng dùng sản phẩm đó. Nếu ngứa hết trong vài giờ thì theo dõi thêm, không thử lại món đó. Ngứa kèm mẩn lan rộng hay sưng thì đi khám.
Nhóm nuôi ong và biên tập của Trại Ong Dú OngDu.com — trại nuôi ong dú thật cách trung tâm TP.HCM khoảng 40km, mở tour cho khách tự tay mở thùng và thu mật. Bài viết dựa trên việc làm hằng ngày ở trại và những lỗi người mới hay g…
Xem trang tác giả →
Đắp mật ong mỗi ngày thường không cần; đa số làn da chỉ cần 2–3 lần một tuần, da nhạy cảm bắt đầu một lần và dừng ngay khi đỏ, ngứa, châm chích.
Đắp mật ong xong vẫn nên dưỡng ẩm, vì mật rửa đi không giữ ẩm lâu. Thứ tự gọn: rửa nước ấm, thấm khô, toner nếu có, kem dưỡng, ban ngày thêm chống nắn
Trộn mật ong với sữa chua không đường hay yến mạch mịn đắp mặt thường êm; với nghệ thì nên cân nhắc vì dễ ố vàng, kích ứng; tránh quế, tỏi, kem đánh r
Da vừa đi nắng về chưa nên đắp mật ong ngay: làm mát trước, chờ da hết nóng mới đắp mỏng, ngắn. Da đỏ rát, phồng rộp, bong tróc thì đi khám, không tự
Không nên đắp mật ong qua đêm: để lâu không giữ ẩm thêm mà chỉ bết, dính gối, gọi kiến. Đắp mỏng 10–15 phút trước khi ngủ rồi rửa sạch là đủ cho da mề
Nên tránh đắp mặt mật ong với chanh: nước chanh dễ làm da rát, gặp nắng có thể sạm, phồng. Thay bằng mật trơn hoặc mật trộn yến mạch, sữa chua cho êm
Sáp, mật và keo của ong dú đã có mặt trong son dưỡng, kem và xà phòng thủ công. Trang này giải thích từng thứ có gì, dùng thế nào cho đúng, tự làm ở nhà ra sao cho an toàn, và đọc nhãn để biết món nào thật sự có ong.