
Trước khi trả tiền cho một bánh sáp ong để làm son, kem, hãy dùng ba giác quan: mũi, tay và một chút nhiệt. Sáp ong nguyên chất có mùi mật hoặc mùi phấn nhẹ, bóp ấm trong lòng bàn tay thì dẻo dần và hơi bám tay, cắt ra thấy mặt cắt mịn, đục. Sáp pha nhiều parafin thường gần như không mùi, sờ trơn nhờn như nến, bẻ ra dễ vỡ vụn. Những phép thử này giúp sàng lọc, còn sự yên tâm thật sự đến từ việc biết rõ sáp lấy ở đâu.
Sáp ong là phần nhỏ trong những gì một tổ ong làm ra, nên không bao giờ rẻ như sáp nến. Vì vậy trên thị trường có nhiều loại «sáp ong» đã được pha thêm:
Những thứ này không hẳn độc, nhiều loại vẫn có trong mỹ phẩm. Vấn đề là bạn trả tiền cho sáp ong mà nhận về thứ khác, và công thức son tính cho sáp ong sẽ ra sản phẩm khác hẳn: quá cứng, quá giòn hoặc chảy nhão.
Đưa bánh sáp lên gần mũi, cào nhẹ mặt sáp bằng móng tay rồi ngửi. Sáp ong vàng có mùi mật, mùi phấn hoa, ấm và dịu. Sáp ong trắng mùi nhạt hơn nhưng vẫn phảng phất. Sáp gần như không có mùi gì, hoặc mùi dầu, mùi nến, là dấu hiệu nên nghi.
Bẻ một mẩu cỡ đầu ngón tay, bóp và lăn trong lòng bàn tay chừng một phút. Sáp ong mềm dần, nặn được như đất sét, hơi bám vào da tay. Parafin thì trơn, mềm theo kiểu nhờn, ít bám, bẻ ra hay vỡ vụn thành mảnh.
Sáp ong thật chảy ở khoảng 62 đến 64 độ C, cao hơn nhiều loại parafin rẻ. Đun cách thuỷ hai mẩu, một mẩu sáp nghi ngờ và một mẩu sáp nến, quan sát mẩu nào chảy trước. Nhỏ một giọt sáp đang chảy lên đĩa sứ nguội: sáp ong đông nhanh thành giọt đục, sờ hơi dính; parafin đông thành lớp trong hơn, trơn.
Cắm một sợi bấc vào mẩu sáp nhỏ đặt trên đĩa, châm lửa ở nơi thoáng, tránh xa đồ dễ cháy. Sáp ong cháy đều, mùi ngòn ngọt như mật. Sáp pha parafin hay có mùi dầu, khói đen hơn. Phép thử này hơi tốn công nhưng khá dễ nhận ra.
| Dấu hiệu | Sáp ong nguyên chất | Sáp pha parafin |
|---|---|---|
| Mùi | Mật, phấn hoa, dịu | Gần như không mùi hoặc mùi dầu |
| Bóp ấm trong tay | Dẻo, hơi bám tay | Trơn, nhờn, dễ vỡ vụn |
| Mặt cắt | Mịn, đục | Bóng, có khi hơi trong |
| Khi đốt | Mùi ngọt, ít khói | Mùi dầu, khói đen hơn |
Lưu ý: sáp có thể pha ít nên mọi dấu hiệu chỉ hơi lệch. Nếu kết quả lưng chừng, đừng cố đoán; mua ở nơi khác có nguồn rõ hơn.
Với sáp dùng cho môi và da mặt, câu hỏi quan trọng hơn mọi phép thử. Mang theo danh sách này:
Người bán sáp thật thường trả lời được ngay và không ngại kể. Trả lời vòng vo, chỉ nhắc «hàng chuẩn, bao xài» là lúc nên dừng lại.
Tìm hiểu thêm sự khác nhau giữa sáp vàng, sáp trắng và sáp ong dú trong chuyên mục Sáp ong trong mỹ phẩm.
Cách chắc nhất để có sáp sạch là hỏi người tự tay nuôi ong. Trại nuôi ong dú có sáp ong dú, loại sẫm màu, dẻo và thơm mùi nhựa cây, hợp làm sáp dưỡng tay chân. Sáp chưa bán qua mạng, muốn hỏi đợt này có hay không thì nhắn qua trang Ong Quý. Tiện đặt luôn mật ong dú nguyên chất để làm mặt nạ hay pha vào sáp dưỡng tay tại Shop Ong Dú; mật ong dú loãng, chua thanh, giữ ngăn mát sau khi mở.
Sáp ong vàng có mùi mật, mùi phấn hoa nhẹ và ấm. Sáp trắng mùi nhạt hơn nhiều. Sáp ong dú có mùi nhựa cây rõ. Sáp không mùi hoàn toàn hoặc mùi dầu thì nên nghi.
Không sao. Lớp trắng mờ như phấn là hiện tượng tự nhiên của sáp ong khi để lâu, hơ ấm nhẹ là biến mất. Nhiều người còn coi đó là một dấu hiệu của sáp thật.
Không nên. Sáp làm nến có thể đã pha parafin, stearin hoặc chất tạo màu, mùi. Làm son, kem thì chọn sáp được bán cho mỹ phẩm và hỏi rõ nguồn.
Có thể ước lượng bằng nhiệt kế nấu ăn khi đun cách thuỷ: sáp ong thật chảy quanh 62 đến 64 độ C. Cách này chỉ để tham khảo vì sáp pha ít vẫn có thể chảy gần mức đó.
Được cho sáp dưỡng tay, gót chân, nhưng sản phẩm sẽ sẫm màu, dẻo hơn và mùi nhựa cây. Làm son màu nhạt thì sáp ong mật dễ hơn, hoặc pha hai loại với nhau.
Nhóm nuôi ong và biên tập của Trại Ong Dú OngDu.com — trại nuôi ong dú thật cách trung tâm TP.HCM khoảng 40km, mở tour cho khách tự tay mở thùng và thu mật. Bài viết dựa trên việc làm hằng ngày ở trại và những lỗi người mới hay g…
Xem trang tác giả →
Sáp ong và vaselin đều khoá ẩm, nhưng vaselin bít kín hơn, còn sáp ong pha dầu thoáng, ít bóng. Chọn theo vùng da, thời điểm và cảm giác khi thoa.
Sáp ong trong mascara, chì kẻ mày, phấn má giúp sản phẩm cứng vừa, bám da, giữ màu và nét kẻ. Hiểu vai trò này để chọn món hợp da và tẩy trang cho đún
Mỹ phẩm thuần chay không dùng sáp ong vì đó là nguyên liệu từ động vật; thay vào là sáp candelilla, carnauba, cám gạo. Cách đọc nhãn và chọn loại hợp
Balm sáp ong không có nước, khoá ẩm mạnh, hợp môi, tay, gót chân và ngày hanh; kem có nước nhẹ, thấm nhanh, hợp da mặt. Cách chọn và cách dùng chung c
Làm son dưỡng tại nhà, sáp ong vàng thường là chọn dễ nhất vì ít qua xử lý, mùi mật nhẹ. Sáp trắng hợp khi cần son không mùi, màu trong hoặc pha màu.
Sáp ong ít khi tự bít lỗ chân lông, nhưng lớp màng dày trên vùng da dầu có thể giữ bã nhờn lại. Dùng ở môi, tay, gót chân thì ổn; vùng chữ T nên dè dặ
Sáp, mật và keo của ong dú đã có mặt trong son dưỡng, kem và xà phòng thủ công. Trang này giải thích từng thứ có gì, dùng thế nào cho đúng, tự làm ở nhà ra sao cho an toàn, và đọc nhãn để biết món nào thật sự có ong.